e-academy.uz

Харакатлар стратегиясидан тест

Қонунчилик базаси

Халкаро лойихалар

ОРАЙЛЫҚ АЗИЯ ОЙШЫЛЛАРЫНЫҢ ИСЛАМ ДҮНЬЯСЫНДАҒЫ ТУТҚАН ОРНЫ

НМПИ Миллий идея, руўхыйлық тийкарлары ҳәм ҳуқық тәлими кафедрасы ассистент оқытыўшылары И.Жаксимов, А.Аметов

Ата-бабаларымыздың илимий көз-қарасы, ойлаў тәрзи менен дүнья илим-пәнине қосқан үлеси арқалы бир қатар пәнлер, жаңа раўажланыў баскышына көтерилди. Биринши Президентимиз И.Каримов «Туркистон пресс» ахборот агентлиги журналистиниң саўалларына берген жуўапларында былай деген еди: «Неге биз ғәрезсизликтиң дәслепки күнлеринен баслап уллы ата-бабаларымыздың муқаддес атларын қайта тиклеўге киристик? Себеби бул уллы инсанлардың азиз атлары, өлмес мийрасы муқаддес динимиз бенен тығыз байланысып кеткен. Оларды бир-биринен ажыратыўға болмайды. Биз динимизди бул уллы инсанларсыз, бул инсанларды болса динимизсиз қыялымызға келтире алмаймыз».

Ҳақыйқаттан да, ислам мәнаўияты, айтыў мүмкин тийкарынан бизиң ата-бабаларымыздың ҳәтти-ҳәрекетлери менен жетилисип барды ҳәм раўажланды.

Диний ҳәм дүньялық илимлерге итибар ата-бабаларымыздың ең жоқары пазийлетлеринен бири болған. Себеби сол араплар жаўлап алған дәўирде яғный социаллық-сиясий турақсызлық ҳүкм сүрген бир дәўирде билимли баркамал әўлад арзыўсы менен жасаған ата-бабаларымыз ушын қанша мақтаныш етсек те арзыйды.

Тарыйхый дереклерде белгили болғанындай, елимизге араплардың басып кириўи мелодий 666 жылдан басланады ҳәм Қутайба ибн Муслимниң хызмети менен ислам дини халқымыз руўхый өмириниң ажыралмас бөлимине айлантырылды ҳәм кейинги мағлыўматларға көре 720-730 жылларда бизде ислам дини толық түрде қабыл қылынады.

Ислам мәнаўиятының раўажланыўында өз шығармалары менен үлкен үлес қосқан уламалар тийкарынан Орайлық Азиядан еди. Ислам тарыйхында дәслепки медреселер Бухара, Самарқанд, Насаф, Шаш, Марғилон қалаларында ашылған. Бул билим журтларында диний билимлер менен дүньялық билимлерде үйретилген. XI-XII әсирлерде Орайлық Азияның барлық ири қалаларында медреселер болған.

Ислам дининде «Исламун хува илмун»- Ислам илимдур, «Мавтул олимин – мавтул оламин» - алымның өлими – әлемниң өлими ҳәм басқада ҳәдислерде илим үйрениўге үгит-нәсият етилген.

Ислам динине байланыслы шығармалары менен белгили болған Абул Қасим Маҳмуд ибн Умар ибн Муҳаммад аз-Замахшарий (1075-1144) «Жоруллох»-«Алланың қоңсысы», «Пүткил әлемниң устазы», «Харезм мақтанышы» тәрийплери менен ислам дүниясына танылған.

Ислам тәлийматында ҳәдислердиң рөли үлкен әҳмийетке ийе. Ислам тарыйхында уллы мухаддис атағына ийе болған алты уламадан үшеўи Орайлык Азиядан. Олар Исмайыл Ал Бухарий, Мухаммед ат Термизий ҳәм Ан Нисаи болып табылады.

Дереклердиң гуўалық бергениндей, Имам Бухарий қайтыс болған жылы яғный мелодий 870 – жылы тарыйхымыздағы және бир классик данышпан Имам Матуридий туўылған екен. Имам Матуридий бабамыздың орта әсирлердеги оғада қәтерли ҳәм қәўипли бир жағдайда өз өмирин қәўип астына қойып, әўлатларға ибрат болатуғын руўхый мәртлик үлгисин көрсетип, ислам дүньясында «Мусылманлардың исенимин дүзетиўши» деген жоқары ҳүрметке ийе болғанының өзиде бизде үлкен мақтаныш сезимин оятады.

Бурҳаниддин Марғинонийди шығыс дүньясында «Дин ҳәм миллеттиң ҳүжжети» деген жоқары атаққа ийе болыўы да бийкарға емес. Буннун тысқары Хожа Ахмет Яссаўий, Нажимиддин Кубра, Абдулхалық Ғыждуваний, Баҳаўиддин Нақшбанд, Имам Ғаззалий, Хожа Ақрар Валий сыйақлы уллы бабаларымыз Ислам дүньясына қосқан үлеслериниң теңи тайы жоқ екенлигин пүткил мусылман дүньясы тән алғанының өзи де Орайлык Азия халықларының жоқары мәнаўиятқа ийе екенлигинен дерек береди.

QABUL - 2018

НМПИ 2018-2019-оқыў жылы ушын ҚАБЫЛЛАЎ КОМИССИЯСЫНАН ТЕЗ МАҒЛЫЎМАТ АЛЫЎ ТЕЛЕФОНЛАРЫ 

(CALL  CENTER) 

(+99861) 229-40-93

(+99861) 229-41-03 

(+99861) 229-40-97 

Абитуриентлер ҳужжетлерин қабыл етиў 15-июндан-15-июлге шекем

Тест сы наўлары 1-августтан 15-августка шекем

Биринши смена 08:00

Екинши смена 15:00



Корпоратив почта

"Edu.uz" rasmiy kanali

Электрон таълим