e-academy.uz

Харакатлар стратегиясидан тест

Қонунчилик базаси

Халкаро лойихалар

«Сулайман Бақырғаный күнлери» кең ҳәм салтанатлы турде өткерилди.

Халықтың мәдений қәдириятлары, руўхый мийрасы мың жыллар даўамында Шығыс халықлары ушын қүдиретли руўхый азық болып хызмет еткен.

И.А.Каримов

Қарақалпақ әдебиятын дәўирлестирип үйренер екенбиз биз ең әўел оның сағалары болған түркий тиллес халықлары әдебиятының ўәкиллерине нәзер таслаўымыз зәрүр. Қарақалпақ халық шайырлары олардың бийбаҳа , әжайып дөретпелерин оқып, үлги алған ҳәм сол дәстүрлерге садық қалған ҳалда дөретиўшилик еткен. Бул ҳаққында филология илимлериниң докторы, профессор К.Алламбергенов былай деп көрсеткен еди: «Әдебиятымыз сағаларында туратуғын уллы тарийхый-әдебий шахслардың бири Х II әсирде жасаған Сулайман Бақырғаный өз шығармаларында адамның қәдири, оның ең жақсы инсаныйлық пазыйлетлерин көклерге көтерип тәрийиплеген ҳәм соған өзиниң өмири ҳәм дөретиўшилиги менен әмел қылған уллы шайх, көрнекли сөз шебери болып табылады. Оның шығармалары ҳәр қашан жаслар тәрбиясында әҳмийетли роль ойнайды.

Деген менен, оның өмири ҳәм дөретиўшилигин кешеги зорабанлыққа қурылған тотолитар-бюрократиялық коммунистлик жәмийет ҳәм мәмлекет тусында дин исламды үгит-нәсиятлаўшы писсимистлик руўхтағы диний-мистикалық мазмундағы шығармалар жазған шайыр сыпатында баҳаланып, миллий мийрас, миллий қәдирият сыпатында жеткиликли дәрежеде үйренилмей келди. Ғәрезсизлик шарапаты менен ғана оның шығармаларына тек ғана миллий мийрас сыпатында емес, ал улыўма инсаныйлық қәдирият сыпатында баҳа бериле баслады.

Ҳақыйқатында да, Ғәрезсизликтиң дәслепки жылларынан баслап-ақ бизиң елимизде Сулайман Бақырғаный дөретиўшиилигин үгит нәсиятлаў мәмлекетлик сиясат дәрежесине көтериле баслады. Буның айқын мысалы сыпатында 2002-жылда оның 880 жыллығының пүткил Өзбекистан көлеминде кеңнен нышанланып, өмири ҳәм дөретиўшилигин үйрениў бойынша халықаралық конференциялардың өткерилиўин, әдебий мийрасларының баспа көриўлерин келтирип кетсе болады. Ал өткен 2017-жылда болса Өзбекистан Республикасы Министрлер кабиетиниң 2017-жыл 17-январьдағы №15 санлы «Қарақалпақстан Республикасында аймақларды социаллық-экономикалық раўажландырыў, халықтың турмыс дәрежесин және де жақсылаўға байланыслы қосымша иләжлар бағдарламасы ҳаққында»ғы қарарында бурынғы Қоңырат беглиги, ҳәзирги Мойнақ районы аймағында жайласқан Ҳәким ата Сулайман Бақырғаный мақбарасын қайтадан қурыў ҳәм аймағын абаданластырыў, зиярат дәргәйы жолындағы «Рәўшан» каналының пиядалар ушын көпир қурыў, Сулайман Бақырғаныйдың әдебий мийрасларын улыўма билим бериў, орта арнаўлы ҳәм жоқары оқыў орынларының да бағдарламаларына киргизиў бойынша усыныслар ислеп шығыў нәзерде тутылған.

Мине, усы қарардың «Руўхый-ағартыўшылық ислери» деп аталатуғын 5-бөлиминиң арнаўлы бәнтин әмелге асырыў мақсетинде 2018-жылы 22-февральдан 2-мартқа шекем Әжинияз атындағы Нөкис мәмлекетлик педагогикалық институтында «Қарақалпақ әдебияты», «Миллий идея, руўхыйлық тийкарлары ҳәм ҳуқық тәлими» кафедрасының, сондай-ақ Филология факультети «Зийўар» әдебий-көркем дөгерегиниң шөлкемлестириўинде «Сулайман Бақырғаныйдың өмири ҳәм дөретиўшилигин үзликсиз билимлендириў системасында үйрениўдиң әҳмийетли мәселелери» темасындағы Республикалық илимий-теориялық конференция ҳәм «Сулайман Бақырғаный күнлери» кең ҳәм салтанатлы турде өткерилди. Конференция даўамында бирқанша жумыслар алып барылды. Атап айтқанда, күнлер бағдарламасы бойынша НМПИдиң мәлимлеме ресурс орайында Сулайман Бақырғаныйдың өмири ҳәм дөретиўшилигине байланыслы шөлкемлестирилген китаплар көргизбеси, барлық факультетлердиң руўхыйлық ханаларында ҳәм талабалар турар жайында Сулайман Бақырғаныйдың өмири ҳәм дөретиўшилигине байланыслы әдебий сәўбет ҳәм көркем оқыўлар, барлық факультетлер студентлери арасында «Сулайман Бақырғаный шығармаларының билимданы» зәкаўат жарыслары ҳәм басқа да әдебий-көркем номинациялар конкурсы өткерилип, жуўмақлары шығарылды, социал-гуманитар жөнелислеринде тәлим беретуғын факультетлеринде Сулайман Бақырғаныйдың өмири ҳәм дөретиўшилиги, оның заманы, философиясы бойынша ашық сабақлар, «Сулайман Бақырғаныйдың өмири ҳәм дөретиўшилигин үзликсиз билимлендириў системасында үйрениўдиң айырым әҳмийетли мәселелери» темасында түркий филология қәнигелериниң «Дөңгелек стол» сәўбети, Конференцияның ашылыў мәжилиси, Секциялар мәжилислери ҳәм Конференцияның жуўмақлаўшы мәжилиси өткерилди. Булардан басқа институт профессор оқытыўшылары ҳәм илимпазлар Қоңырат ҳәм Мойнақ районы аймақларындағы Ҳәким Ата Сулайман Бақырғаный махбарасына, ески Буғрахан қаласы археологиялық комплексине, Әжинияз баба махбарасына зыяратқа барды.

Конференцияның ашылыўы мәжилисин НМПИ ректорының илимий ислер бойынша орынбасары М.А.Жәлелов кирис сөз бенен баслап берди. Буннан кейин күн тәртибиндеги мәселелер бойынша ӨзРИА академиги Ж.Б.Базарбаев, Өзбекистан Қаҳарманы, белгили археолог илимпаз Ғ.Х.Хожаниязов ҳәм НМПИдиң Миллий идея, руўхыйлық тийкарлары ҳәм ҳуқық тәлими кафедраы оқытыўшысы М.Атамуратовалардың баянатлары тыңланды.

- Ата-бабаларымыздың әсирлер даўамында сыйынған, сүйенген, исмин таўап қылған ҳәм улыўма инсаният қәдириятына айналған Сулайман Бақырғаныйдың мийрасларын терең үйренип, руўхыятымыздың тиклениўине уйғынластырыў – ҳәзирги күнниң ең әҳмийетли талабы. Президентимиз Ш.М.Мирзиеев өзиниң “Мойнақ елатын абаданластырыў ҳаққында”ғы қарарында бул уламаның естелигин мәнгилестириўди қолға алып, оның мақбарасын тиклеп, муқаддес қәдемжайға айландырыўды белгилеп халқымыздың алғысына ийе болды, - деп келтирди өз баянатында Өзбекистан Республикасы Илимлер Академиясы академиги Ж.Б.Базарбаев.

Тийкарғы баянатлардан кейин Ж.Б.Базарбаев, К.Алламбергенов, О.Юсупов, Ө.Ембергеновлар шығып сөйледи. Кейинги бөлим көркем бөлим болып, онда тамашагөйлерге Ҳәким атаның дөретиўшилигинен үлгилер усынылды, сондай-ақ Сулайман Бақырғаныйдың «Имам Аъзам» («Жарты алма») қыссасы тийкарында таярланылған сахналық көринис тамашаланды. Күнниң екинши ярымында «Сулайман Бақырғаный дөретиўшилиги ҳәм социал-гуманитар пәнлер мәселелери», «Сулайман Бақырғаный ҳәм түркий халықлар филологиясы» деп аталатуғын секция мәжилислери өткерилди. Мәжилислерде баянатлар тыңланды, додаланды, ең жақсы баянатларға орынлар белгиленди ҳәм сыйлықлаўға усыныс етилди. 1-март куни конференцияның жуўмақлаўшы мәжилиси болып өтти. Онда НМПИдиң Қарақалпақ әдебияты кафедрасы баслығы, филология илимлериниң докторы, професор, ҚР Бердақ атындағы мәмлекетлик сыйлықтың лауреаты К.А.Алламбергенов ҳәм усы институттың Миллий идея, руўхыйлық тийкарлары ҳәм ҳуқық тәлими кафедрасы оқытыўшысы С . Ерназаровалардың баянатлары ҳәм секция баслықларының есабатлары тыңланды. Сондай-ақ мәжилисте Әжинияз атындағы НМПИдиң оқытыўшылары ҳәм талабалары өзлериниң пикир ҳәм усынысларын билдирди, баянатлар жеңимпазлары сыйлықланды ҳәм конференцияға белсене қатнасқанлар «Мақтаў жарлықлары» менен сыйлықланды.

Бул конференция жасларға, талабаларға тарбиялық бағдар бериўде әҳмийетли орын тутады. Әсиресе жасларды ҳадаллыққа, кеңпейилликке, жақсылыққа, мийнет сүйиўшиликке, билимли болыўға, кишипейилликке, сыйласықлы болыўға тәрбиялаўшы усындай шығармаларды үзликсиз тәлим системасында үйрениў мәмлекетимизде мәнәўияттың раўажланыўында үлкен үлес қосады деп ойлаймыз. Сонлықтан инсаный гөззал пазыйлетлерге қаратылған Ҳәким атаның ҳикметлерин үйрениў ҳәм даўам еттириў, оның атын мәнгилестириў жолында излениўден тоқтамаўымыз керек.

Әжинияз атындағы НМПИ Филoлoгия факултети қарақалпақ тили ҳәм әдебияты қәнигелиги 2-б курс студенти Д.Кудиярoва

QABUL - 2018

НМПИ 2018-2019-оқыў жылы ушын ҚАБЫЛЛАЎ КОМИССИЯСЫНАН ТЕЗ МАҒЛЫЎМАТ АЛЫЎ ТЕЛЕФОНЛАРЫ 

(CALL  CENTER) 

(+99861) 229-40-93

(+99861) 229-41-03 

(+99861) 229-40-97 

Абитуриентлер ҳужжетлерин қабыл етиў 15-июндан-15-июлге шекем

Тест сы наўлары 1-августтан 15-августка шекем

Биринши смена 08:00

Екинши смена 15:00



Корпоратив почта

"Edu.uz" rasmiy kanali

Электрон таълим