e-academy.uz

Харакатлар стратегиясидан тест

Қонунчилик базаси

Халкаро лойихалар

ИСЛАМ ШӘРИЯТЫ РУЎХЫЯТЫМЫЗ ГҮЛТАЖЫ.

НМПИ Миллий идея, руўхыйлық тийкарлары ҳәм ҳуқық тәлими кафедрасы ассистент оқытыўшысы А . Қ . Аметов

Ислам руўхыятының тийкарғы тәреплеринен бири шәрият болып есапланады. Шәрият сөзиниң мәниси босаға,суў ишиў орны, жол мәнилерин берип, мусылманшылықта нызамшылық мәнисинде қолланылады. Алла тәрепинен қабыл қылынған әмелий ҳүкмлер мәнисинде шәрият, фиқҳ сыпатында да түсиниледи. Көпшилик динлер яғный яқудийлик, христианлық динлериниңде әмелий бөлими шәрият делинеди. Ислам шәрияты ҳүкмлери Қуран, Сүннет, Ижмо ҳәм қыястан алынады. Шәрият мақсетлери үшеў болып, олар төмендегилер:

1. Зәрүрий - дин ҳәм дүнья ушын.

2. Ҳәжетлилик – инсанларға жеңиллилик жаратыўы .

3. Жақсылаў – инсанлардың бир-бирине қайыр сақаўат көрсетиўи.

Шәрият нызам қағыйдаларына әмел қылыўда тийкарғы қолланба сыпатында Бурҳониддин Марғинонийдиң “Ҳидоя”, Фахриддин Ҳасанниң “Фатово” Убайдуллоҳ ибн Маъсудтың “Мухтасар” сыйақлы шығармалары қолланылған.

Ислам шәриятында “ижмо” атамасы бирлесиў, биргеликте қарар қабыл кылыў мәнилеринде қолланылады. Ижмо - додаланыўы шәрт болған мәселе үстинде мужтаҳидлердиң бир пикирге келиўи болып табылады. Ол фиқх дереклернен бири есапланады.

Усул ал-фиқҳ уламаларының пикирине көре , ижмо, бул - Муҳаммед (с.а.в.) тиң үмметлеринен болған мужтаҳидлер пайғамбарымыз жасаған дәўирлерден кейинги ўақытларда белгили бир шәрий исге биргеликте бирлесип шешим қабыл қылыўы болып табылады. Ижмо тийкарынан жетинши әсирдиң екинши ярымында жасап, дөретиўшилик қылған, ислам тарыйхында “Мадинаның жети фақиҳи” деп аты шыққан инсанлар хызмети тийкарында келип шыққан. Бул фақиҳлар - Саид ибн ал-Мусаййиб, Урва ибн аз-Зубайр, Абу Бакр ибн Убайд, ал-Қосим ибн Муҳаммад, Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ, Сулаймон ибн Йасар ҳәм Хориж ибн Зайдлар болып табылады. Ижмо ҳәр қандай шәрият нормаларынан хабардар болған уламалар менен емес, яғный тек ғана мужтаҳидлер бирлеспеси менен ғана әмелге асырылады. Ижмо әмелге асырылғаннан соң оның ҳүкмине қарсы яки оған қайшы келетуғын фатво берип болмайды

Шәриятта қыяс , яғный салыстырыў деген түсиник те бар болып, оны дәслебки еки дерек - Қуран ҳәм сүннетте берилмеген белгили бир ҳуқықый мәселе бойынша олардағы соған уқсас мәселеге берилген көрсетпеге қарап салыстырып ҳүкм шығарылған.

Қуран ҳәм суннетте ҳүкми бар мәселеге қыяс ислетиў мүмкин болмағанындай, ижмода да ҳүкми бар болған мәселеде де қыясты қолланыў мүмкин емес.

Шәрият XI-XII әсирлерде толық қалиплесип болған. Шәриятта мусылманлар турмысының барлык тараўын, ҳәтте шаңарақ турмысын, үри-әдетлерди де өз ишине алған. Солай етип, шәрият мусылманлардың турмыс тәризин тәртипке салып турыўшы нызам қағыйдалар жыйнағы болып қәлиплесип барған.


QABUL - 2018

НМПИ 2018-2019-оқыў жылы ушын ҚАБЫЛЛАЎ КОМИССИЯСЫНАН ТЕЗ МАҒЛЫЎМАТ АЛЫЎ ТЕЛЕФОНЛАРЫ 

(CALL  CENTER) 

(+99861) 229-40-93

(+99861) 229-41-03 

(+99861) 229-40-97 

Абитуриентлер ҳужжетлерин қабыл етиў 15-июндан-15-июлге шекем

Тест сы наўлары 1-августтан 15-августка шекем

Биринши смена 08:00

Екинши смена 15:00



Корпоратив почта

"Edu.uz" rasmiy kanali

Электрон таълим