NUKUS DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI – O`zbekistonning shimoliy hududida gi eng qadimiy oliy o`quv yurtlaridan bo`lib, u 1934 yili o`sha vaqtda gi poytaxt hisoblangan To`rtko`l shahrida tashkil qilingan. Pedinstitut uzoq yillar davomida Qoraqalpog`iston Respublikasi xalq ta`limi sahosi uchun kadrlar tayyorlab kelgan. Qoraqalpog`iston Respublikasining deyarli barcha taniqli davlat arboblari, jumladan, xalq xo`jaligi, madaniyat va fan arboblari turli yillarda pedinstitutda tahsil olgan. Pedinstitutimizning aksariyat bitiruvchilari O`zbekistonning turli viloyatlarida, shuningdek, Turkmaniston, Qozog`iston va chet davlatlarda faoliyat yuritmoqda.

Institutimiz bitiruvchilari safida 6 nafar akademik va 5 nafar   O'zbekiston Qahramonlari bor ekanligidan faxrlanamiz. 1976 yil Qoraqalpoq davlat pedagogika instituti bazasida Nukus davlat universiteti tashkil etilgan. 1991 yilda qayta tashkil etilgan Nukus davlat pedagogika instituti esa O`zbekistonda pedagogik kadrlar tayyorlash va ta`lim sifatini yuksaltirish borasida taraqqiy etayotgan yangi yondashuvning o`ziga xos bir ko`rinishidir.  1992 yildan e`tiboran institut qoraqalpoq xalqi e`zozlagan buyuk alloma - shoir Ajiniyoz nomi bilan atalib kelmoqda.

Institutning 9 ta fakul`tetida ko`p tarmoqli tizim asosida 21 ta bakalavriat yo`nalishi va 8 ta magistratura mutaxassisligi negizida oliy malakali pedagoglar tayyorlanmoqda. Institutda maxsus sirtqi ta`lim bo`limi faoliyat yuritadi. Shuningdek, 6 ta mutaxassislik bo`yicha aspirantura mavjud. Institut olimlari xalq tarixi va etnik tarkibi, arxeologiya   va etnografiya, Orol dengizi qurishi oqibatida hududning flora va faunasiga ta`siri, til va adabiyot, qoraqalpoq xalqining yozma va og`zaki yodgorliklarini o`rganish borasida chuqur ilmiy-tadqiqot ishlarini olib bormoqdalar.

Institutda yangi davr   pedagoglarni tayyorlash uchun barcha sharoitlar yaratilgan:

       - oliy malakali professor-o`qituvchilar tarkibi:

  1 nafar akademik, 16 nafar fan doktori va professor , 120 nafar fan nomzodi va dotsent.

Institutda ta`lim sohasidagi samarali mehnati uchun orden va medallar bilan taqdirlangan davlat granti sohiblari, fan va xalq ta`lim fidoyilari, davlat mukofoti sovrindorlari, xalq ta`limi a`lochilari va o`z ishining mohir ustalari faoliyat yuritmoqda;

       - bugungi kun talablariga javob beradigan moddiy-texnik baza: ilmiy va o`quv laboratoriyalari, Internet sinflari, lingafon kabinetlari, mul`timedia vositalari, axborot-resurs markazi, sport majmualari, talabalar oshxonasi va yotoqxonalari;

       - a`lochi talabalar   hamda ijtimoiy hayotda faol talabalar, shuningdek, harbiy qism tavsiyasiga ko`ra o`qishga kirgan talaba va etimlar maxsus stipendiya va yotoqxonadan joylar bilan ta`minlanib borilish barobarida o`qish to`lovlarida   ham imtiyozga egadirlar.