A`jiniyaz atındag`ı No`kis ma`mleketlik pedagogikalıq institutı O`zbekst a n Respublikas ında en`     t un` g` ısh joqarı oqıw orınlarının` biri bolıp , 1934-jılı To`rtku`l qalasında sho`lkemlestiril di ha`m quramında 12 oqıtıwshı, 42 student bolıp, joqarg`ı oqıw ornı sıpatında o`z jumısın basladı.  

1937-jılı instituttı 27 tun`g`ısh pedagog: P.Nurpeysov, U.Lepesov, G.Erniyazova, J.Adilov, T.Aralbaevlar pitkerip mekteplerge jollama aldı.

1942-jılı pedinstitut Shımbayda pedagogikalıq iskerligin dawam ettirdi. Bul da`wirde pedinstitutqa S.Kamalov, J.Aralbaev, S.Bekmuratov, A.Esemuratov, U.Shalekenov, N.A`minovlar oqıtıwshı bolıp jumısqa alındı.

Urıstın` jalınlı jıllarında instituttın` 16 oqıtıwshısı ha`m studentleri N.Asfandiyarov, M.Galekeev, A.Junusov, A.Bekbasov, A.Nurmanov, A.Panabergenov, R.Saparov, A. Radjapov ha`m basqa da el azamatları Ekinshi jer ju`zilik urısqa qatnastı. Instituttın` Fizika-matematika fakul`tetin pitkergen Plis Nurpeysov Ekinshi Ja`ha`n urısında ushıwshı-baqlawshı bolıp, Qaharman da`rejesine eristi.

1945-1946-jılları pedagogikalıq institutta 32 oqıtıwshı bolıp, sonnan 1 professor, 7 dotsent   ha`m ilim kandidatları jumıs isledi. Fakul`tetler ha`m kafedralarda ilimiy da`rejeli oqıtıwshılar ha`m   studentler sanı ko`beyip bardı.

1953-1954-jılları pedagogikalıq institutta 890 student ta`lim alıp, 13 kafedrada 102 oqıtıwshı: 1 professor, ximiya ilimlerinin` doktorı ha`m 15 ilimiy ataqqa iye oqıtıwshılar jumıs isledi. 1960-jılları ilimpazlar Q.Ayımbetov, S.Axmetov, J.Orınbaevlar doktorlıq dissertatsiyaların jaqladı. A.Ta`jimuratov, A.Qıdırbaev ha`m G.Petrovlarg`a professor atag`ı berildi . 1964-jılg`a kelip, institutta 7 fakul`tette ja`mi 4254 student bolıp, ku`ndizgi bo`limde 2054, sırtqı bo`limde 2200 student oqıp bilim aldı. Olarg`a 21 kafedranın` 200 professor-oqıtıwshısı bilim berip, olardan   1 ilim doktorı, 36 ilim kandidatı ha`m dotsentleri studentlerge tıyanaqlı bilim berdi.

Bul da`wirlerde pedinstitutta K.Ubaydullaev, P.Tetyushev, S.Kamalov, K.Rzaev ha`m T.Izimbetovlar rektor lawazımında jumıs isledi.

1975-jılg`a kelip pedinstitutta studentler sanı 4496g`a, kafedralar sanı 27ge, al professor- oqıtıwshılardın sanı 240qa jetip, sonnan 97 si ilimiy da`rejeni iyelegen   bolıp, ilimiy potentsial 40,4 % ko`terildi. Usı da`wirde institut pitkeriwshilerinen M. Nurmuxammedov O`zbekstan Ilimler Akademiyasının` akademigi, S.Kamalov O`zbekstan Ilimler Akademiyasının` xabarshı-ag`zası, S.Axmetov, R.Reymov, Q.Maqsetov, U.Shalekenov, T.Tawbaev, E.Berdimuratov, R.Qosbergenov, J.Bazarbaev, A.Nurmaxanovalar ilim doktorları boldı.

1976-jılı Pedagogikalıq instituttın` tiykarında ha`zirgi Berdaq atındag`ı Qaraqalpaq ma`mleketlik universiteti ashıldı ha`m onın` kadrları, tiykarınan, pedagogikalıq instituttın` professor-oqıtıwshıları esabınan ta`miyinlendi.

1990-jıl 20-avgusttag`ı O`zbekstan Respublikası Ministrler Kabinetinin` №293-sanlı   qararı ha`m Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Ken`esinin` 1990-jıl 14-sentyabr`degi №223/9 sanlı qararı menen A`jiniyaz atındag`ı No`kis ma`mleketlik pedagogikalıq institutı qaytadan ashıldı.

Student jaslarımızdan R. Kazakov sporttın` Karate tu`ri boyınsha O`zbekstan Respublikası chempionı boldı, al A. A`wezbaev boks boyınsha Aziya birinshiliginde Altın medal` alıwg`a eristi.

Pedinstitutı pitkerip, ta`lim-ta`rbiya tarawında u`lgili xızmet atqarg`an, ka`sibin maqtanısh dep bilgen   mug`allim A.O`teniyazov, mehriban ta`rbiyashı V. Pak, jazıwshı T.Qayıpbergenov, shayır I.Yusupov, ilimpaz G`.Xojaniyazovlar  O`zbekstan Qaharmanları bolıp, xalqımızdın` maqtanıshına aylandı.

O`zbekstan ha`m Qaraqalpaqstang`a belgili ilimpaz alımlar: M.Nurmuxammedov, S.Kamalov, J.Bazarbaev, A.Baxiev, H.Hamidov, A.Da`wletovlar O`zbekstan Respublikası Ilimler akademiyasının` akademikleri bolıp jetilisti.

Zeyinli ha`m talantlı studentlerimizden M. O`temuratov, D.Bekimbetova ha`m G.Abipovalar Respublikalıq «Nihol» sıylıg`ının` laureatı boldı.

Student jaslardan A. Kinjemuratova, A. Turdımuratova, M. Sabirova N.Yuldashevalar O`zbekstan Respublikası Prezidenti stipendiyasının` jen`impazları boldı. «Universiada-2007» Respublikalıq sport jarıslarında instituttın` qızlar voleybol komandası 1-orındı iyeledi.